loading...

علم کشاورزی

شته مومی کلم (کلزا),شته,کلزا,کلم,

شته مومی کلم (کلزا)

ALIZADE بازدید : 1136 چهار شنبه 24 / 06 / 1395 : 21:36 نظرات ()

 

شته مومی کلم (کلزا)  :
نام علمی :‌ Brevicoyne brassicae


شته ها
شته های فعال بر روی کلزا عبارتند از
شته شلغم Lipaphis erysimi          
شته سیب زمینی Macrosiphum euphorbiae
شته سبز هلو      Myzus Persicae  
شته مومی كلم   Brevicoyne brassicae

یكی از مهمترین آفات كلزا ودیگر گیاهان خانواده كلمBrassicae میباشد .
این آفت در ایران برای اولین بار در سال 1317 توسط مرحوم افشار گزارش شده و درتمام ایران برروی زراعتهای كلم ، شلغم ، خردل ، تربچه ، وبسیاری از علفهای هرز خانواده چلیپائیان انتشار دارد .

دراستان فارس نیز این آفت تقریبا در تمامی مناطقی که کلزا کشت می شود کم وبیش وجود داشته و خسارت های متفاوتی وارد می نماید .
این آفت مهم ترین آفت کلزا در استان فارس بوده ودر بعضی از سالها تا 4 نوبت سم پاشی نیز

نتوانسته از خسارت آفت جلوگیری بعمل آورد.
در بعضی از کشور ها تا 80 درصد نیز به مزارع خسارت وارد کرده است

شكل شناسی آفت
رنگ بدن درشته های ماده سبز تیره تا سبز روشن بوده و پوشیده ازیك ماده مومی آرد مانند میباشد .
 سرتیره رنگ است و همچنین لكه تیره ای نیز از روی سر تاروی شكم امتداد دارد . شاخكها 6 مفصلی است و بطول 6/1 میلیمتر است .

طول بدن این شته 4/2 میلیمتر و طول كورنیكل 16/0 میلیمتر و به رنگ قهوه ای تیره میباشد و طول دم حدود 2/0 میلیمتر و به رنگ سبز تیره است و در انتهای بدن نیز 6- 5 جفت مو وجود دارد

درفصل پائیز ، شته های بالدار روی خاك و نزدیك طوقه بوته های كلم و كلزا جمع شده و سپس افراد نر و ماده در آنجا بوجود می آیند .
 شته های ماده حاصله به نوبـه خود ، ماده های دیگری تولید میكنند كه حشرات نر با آنها جفتگیری و سپس تخم ریزی میكنند

هر شته ماده روزانه 4 – 3 عدد تخم میگذارد كه این تخمها سیاه و بیضوی بوده و زمستان را در حالت دیاپوز روی دمبرگها و یا سطح زیرین برگها گذرانده و در بهار تفریخ شده و شته های ماده ای  كه از این تخمها خارج میشوند بنام شته های موسس معروف هستند كه به روش پارتنژنز (دخترزائی و زنده زائی ) تولید مثل نموده و درفصل تابستان چندین نسل ایجاد میكنند

هرشته ماده در دوره زندگی كوتاه خود 80 – 100 عدد پوره میزاید كه هر پوره نیز بعد از چند روز اقدام به تولید مثل میكند ودرنتیجه جمعیت بشدت افزایش می یابد .

زمستانگذرانی آفت بصورت تخم و حشره كامل روی بقایای گیاهی و یا روی بوته های كلزادر مزرعه بوده و با گرم شدن نسبی هوا (اواخر زمستان تا بهار) بسرعت تكثیر می یابند و ظرف 2 هفته از ظهور اولین شته ها به سطح خسارت اقتصادی میرسند

اگر در بهار و تابستان غذای كافی موجود نباشد حشرات بالدار ظاهر شده و ازمزرعه ای به مزرعه دیگر رفته و عامل انتقال آفت میشوند .

تعداد نسل شته مومی كلم به شرایط آب و هوائی محل بستگی دارد و ممكن است 20 – 15 نسل در سال تولید كند

 دوره تكاملی این شته ها در زمستان 20 – 15 روز ودر تابستان كوتاهتر بوده و8 – 10 روز میباشد . بنابراین حتی در زمستان نیز جمعیت یك كلنی در گیاه كلزا به نحو تعجب آور و باورنكردنی افزایش یافته و تكثیر شده و به سرعت مزارع مجاور نیز آلوده می نماید و نباید تصور كرد در شرایط سرد كه كلزا رشد ندارد فعالیت شته ها قطع میشود

شته مومی بدلیل پوشش مومی خود مقاوم بشرایط نامناسب طبیعی بوده و از 14- درجه تا حدود 35 درجه را تحمل میكند .
مقاوم بودن آفت به سرما باعث می گردد دراكثر مناطق كشور شرایط مناسب برای بقای این حشره فراهم بوده و در تمام طول فصل زراعی آفت شته مومی در مزارع كلزا مشاهده شود
حرارتهای بالای 40 درجه سانتیگراد بیش از 2 ساعت باعث مرگ حشره میشود كه بغیر از موضوع تغذیه  دلیل كاهش جمعیت در تابستان را میتوان به این عامل نسبت داد .

این آفت به برگ ، ساقه ، گل و غلاف گیاه میزبان خود حمله كرده و باعث كاهش محصول میگردد .
شته بامكیدن شیره ازكلیه قسمتهای گیاه موجب ضعف عمومی گیاه و پیچیدگی برگها میشود .
دركلزا شته ها با استقرار در روی قسمتهای انتهائی ازطرفی موجب ضعیف شدن بوته و پائین آمدن كیفیت دانه ها میشوند و ازطرف دیگر بر اثر فعالیت آنها ترشحات چسبنده عسلك روی گیاه بوجود می آید كه در نتیجه قارچ فوماژین نیز روی آن رشد میكند.

بوته های آفت زده در یك مزرعه درمقایسه با بوتــه های سالم بین 45 – 20 روز در رسیدن تأخیر دارد و توأم با كاهش شدید محصول است .

بوته های آلوده از رشد بازمانده و تشكیل گل و غلاف درآن بشدت تقلیل یافته یا مختل میشود و غلافها بخاطر ضعف مفرط گیاه اكثرا”تشكیل نشده و یا خمیده و بدشكل شده دارای دانه های بسیار اندك در حد 5 – 3 عدد (درمقابل 35- 26 در شرایط معمول) بوده و طول غلاف كم میشود . غنچه ها در رسیدن بمرحلة شكوفائی دچار تأخیر شده و شاخه بندیها متوقف میشوند  ودر صورتیكه تراكم آفت زیاد باشد ، غلافها اصلا”تشكیل نمیشود .

در نهایت باعث عقب افتادن رشد ، عدم تلقیح بعضی از گلها شده و باعث ریزی دانه و كاهش محصول و دیررسیدن كل بوته و اختلال در امر برداشت مكانیزه میشود

مراحل حساس آلودگی گیاه كلزا به شته
1-از زمان تشكیل غنچه تا تشكیل غلافهای اولیه : این مرحله حساس ترین مرحله آلودگی گیاه به شته می باشد
2- مرحله اولیه رویش : چنانچه دراین مرحله شته ها با سرمای زمستانه مواجه شوند چندان نمی توانند مشكل ساز باشند
نكته مهم: بایستی در این مراحل مزارع چندین بار در هفته از نظر جمعیت شته مورد بازدید و بررسی قرار گیرندودر صورت مشاهده آلودگی کانون کوبی گردند
لازم به ذكر است كه آلودگی به شته از حاشیه مزارع شروع و بتدریج وارد مزرعه می شود و یا بصورت لكه های آلوده در سطح مزرعه مشاهده می شود
کنترل شته مومی کلزا
1- روشهای زراعی : ازآنجائیكه شته مومی كلم دارای میزبانهای متعددی ازجمله انواع علفهای هرز خانواده چلیپائیان میباشند لذا حذف این علفهای هرز نظیر شلغم وحشی و تربچه وحشی كه شته ها روی آنها تكثیر میشوند در كنترل آفت مؤثر خواهد بود .

2-استفاده از ارقام مقاوم و متحمل  : رقمهای مختلف كلزا درپذیرش شته مومی واكنش متفاوت دارند ،  بعضی از ارقام كلزا كه دارای پرزهائی هستند درمقابل شته ها مقاوم ترهستند.

براساس گزارشات موجودرقمهای طلاعیه و لیكورد واوكاپی نسبت به ارقام دیگر متحمل ترهستند.  طبق آزمایشاتی كه توسط محرمی پور و همكاران (1381) بر روی 4 رقم انجام داده اند رقم PF  را  رقم مقاوم معرفی كرده اند وهمچنین زندی سوهانی و همكاران (1381) رقم لیكورد را بدلیل طولانی شدن دوره بیولوژی آفت در روی آن رقم متحمل اعلام كرده اند 

مبارزه بیولوژیك و دشمنان طبیعی شته ها
شته ها دشمنان طبیعی زیادی دارد كه میتوانند تعداد زیادی از شته ها را پارازیته و نابود كنند ازجمله دشمنان طبیعی میتوان :

لارو مگس سیرفیده
بال توری های سبز
و كفشدوزكها بخصوص كفشدوزك 7 نقطه ای رانام برد.
مبارزه شیمیائی
وقتی جمعیت شته ها با وجود دشمنان طبیعی زیاد باشد بمعنای آن است كه این عوامل نتوانسته اند جمعیت آفت را كاهش دهند. و جهت جلوگیری از خسارت آفت نیاز به انجام مبارزة شیمیائی است .

لازم به ذكراست كه آلودگی به شته ازحاشیه مزارع شروع و بتدریج وارد مزرعه میشود ویا بصورت لكه های آلوده درسطح مزرعه مشاهده میشود .

 بنابراین بهتر است كه مبارزه در شروع آلودگی و به محض مشاهده بوته های آلوده در حاشیه مزارع قبل ازگسترش آلودگی در سطح مزرعه و قبل از افزایش تراكم شته بر روی گیاه انجام شود و بعبارتی كانون كوبی گردد

سموم مناسب جهت مبارزه
در شرایط وجود دشمنان طبیعی وزمانیکه شدت آلودگی زیاد نباشد از سموم کم دوام واختصاصی که بررروی دشمنان طبیعی کمترین تاثیر رادارند می توان استفاده نمودمانند
پریمور بادز 1کیلوگرم در هکتار
هوستاکوئیک بادز 1لیتر در هکتار
در شرایط آلودگی شدید می توان از سموم با دوام تر نظیر

متاسیستوکس   با دز 1.5 لیتر در هکتار
اکاتین                با دز 1.5 لیتر در هکتار
کنفیدور              با د ز25 / لیتر در هکتار
دیمیتوات            با دز1 لیتر در هکتار   استفاده نمود

نکات مهم در مبارزه شیمیایی
تذكر 1 ) ازآنجائیكه زمان تشكیل غنچه‹‹مرحله حساس آلودگی به شته›› مصادف با فعالیت زنبورهای گرده افشان است ، بایستی مبارزه راقبل ازبازشدن گلها ویا درغیرانصورت حتی الامكان درساعاتی از روز كه فعالیت گرده افشانهاو جمعیت دشمنان طبیعی شته ها كمتر است انجام داد مثلا”درغروب (ساعت 4 بعدازظهر به بعد) .

تذكر 2) درشرایط وجود دشمنان طبیعی (كفشدوزك 7 و 11 نقطه ای – بال توری ها و...) ومخصوصا”زمانیكه بشدت آلودگی به شته زیاد نباشد ، نوع و مقدارسم مصرف ، نحوه و زمان مبارزه خیلی مهم است و امكان دارد حتی بجای حذف آفت ، حشرات مفید راحتی منهدم سازد .

 لذا درمبارزه توجــه بشرایط استقرار بوته ها وا نبوهی مزرعه (بویژه درمرحله گل و مرحله غلاف ) با انجام سمپاشی نواری یا حاشیه ای امكان مهاجرت و فعالیت حشرات مفید حتی زنبورعسل را ازناحیه سمپاشی شده به نواحی سالم فراهم آورده و تلفات و مرگ ومیرحشرات مفید را به حداقل رساند كه دراین راستا میتوان از سموم كم دوام كه حداقل ضرر را برای حشرات مفید دارند استفاده نمود مانند سموم پریمور و چس و هوستاكوئیك .

نکات مهم در مبارزه شیمیایی
تذكر3) :   مرحله ساقه رفتن و تشكیل غنچه ، گل و غلاف حساس ترین مرحله كلزا به شته بوده و معمولا”دراین مرحله بعلت گرم شدن نسبی هوا ، جمعیت شته ها بسرعت افزایش می یابد لذادراین مرحله مزارع بایستی چندین باردرهفته از نظر جمعیت شته مورد بازدید و بررسی قرارگیرد و به محض مشاهدة شته اقدام به كانون كوبی گردد .

تذكر 4 ) :  ازآنجائیكه آلودگی ازحاشیه مزارع شروع میشود بایستی قبل از ایجاد كلنی شته ها مبارزه انجام گیرد تا از گسترش آفت بداخل مزرعه جلوگیری گردد .
تذكر 5 ) :  استفاده از مویان ها همراه با سم میتواند در بالابردن كارائی سموم و كنترل آفت مؤثر باشد


http://www.agroatlas.ru/content/pests/Brevicoryne_brassicae/Brevicoryne_brassicae.jpg





ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟